Karty do aparatów telefonicznych

Karty magnetyczne

Początek kart telefonicznych w Polsce sięga początku lat 90 kiedy to pojawiły się pierwsze aparaty akceptujące kary typu Urmet. Pierwsze karty telefoniczne produkowane były we Włoszech a dopiero w 1995 roku produkcję rozpoczęła polska firma Telefonika. W 1998 roku Telekomunikacja Polska S.A. wprowadziła karty o wyższych możliwościach. Stary system kodowania kart został wyczerpany (system umożliwiał emisję 2048 serii kart po 65 500 sztuk każda) i zastąpiony nowym (system umożliwia zakodowanie ponad 15 000 emisji po 65 500 sztuk każda, a dzięki zastosowaniu wielośladowego zapisu, nowe karty są trudniejsze do podrobienia).  Z powodu nadużyć oraz rozwijania systemu w kierunku kart elektronicznych od 2001roku Telekomunikacja zrezygnowała ze sprzedaży kart magnetycznych o nominałach wyższych niż 25 impulsów. Wprowadzono jednocześnie karty 10-impulsowe.

Karty elektroniczne (chipowe)

Karty elektroniczne w swojej historii pierwsze zastosowanie znalazły w telekomunikacji.  Zastosowanie kart do automatów telefonicznych jest ogromny. Jej procentowy udział w globalnej sprzedaży za rok 1996 wyniósł aż 64%. Pierwszym krajem który rozpoczął wprowadzanie kart telefonicznych na szerszą skalę, była Francja. W roku 1986 French Post Telephone and Telegraph. Głównym powodem tej decyzji była chęć redukcji ogromnej liczby przypadków wandalizmu i kradzieży, jakie miały miejsce w przypadku aparatów na monety.  Rzeczywiście, dzięki wprowadzeniu nowych aparatów na karty elektroniczne obniżono straty wynikające z oszustw, kradzieży i nadużyć, na jakie są narażone automat wrzutowe. Ułatwiono użytkowanie aparatów publicznych i obniżono koszty ich eksploatacji. Elektroniczne karty telefoniczne zyskały też dużą popularność w wielu innych krajach. Np. w 1992 roku sprzedano w Niemczech około 45 mln kart, w 1993 roku 60 mln, a w roku 1995 już 865 mln. Na całym świecie w roku 1995 sprzedano półtora biliona kart, z czego czterysta milionów stanowiły karty inteligentne, akceptowanych przez aparaty ponad 70. krajów. Odnotowuje się, ze każdego roku liczba telefonicznych kart inteligentnych wzrasta o kolejne 40%1.  Duża dynamika wzrostu liczby krajów stosujących karty telefoniczne wcale nie oznacza, iż aplikacja ta będzie zawsze aplikacją dominującą. Statystyki wskazują, ze w roku 1993 karty telefoniczne stanowiły 85% rynku kart elektronicznych, w roku 1996 - 64%, a w roku 2000 już tylko 30%. Zjawisko to łatwo można wytłumaczyć. Zastosowanie kart telefonicznych było pierwszą aplikacją wykorzystującą karty elektroniczne i stąd wynikała jej uprzywilejowana pozycja. Jednakże wraz z adaptowaniem kart do nowych zastosowań rozpoczął się proces odwrotny. Rynek kart telefonicznych w wielu krajach jest już nasycony i nie rozwija się tak szybko, jak kiedyś, gdy tymczasem zapotrzebowanie na karty stosowane w innych, nowych aplika­cjach stale rośnie. Przewiduje się, że w przyszłości karty pełniące wyłącznie funkcję kart telefonicznych całkowicie znikną z rynku. Zastąpią je uniwersalne karty płatnicze z zaimplementowaną funkcją karty telefonicznej. W Polsce karty z układem elektronicznym używane jako kart telefoniczne od 1998 roku. Karty te są zdecydowanie bezpieczniejsze od kart magnetycznych, poza tym umożliwiają przetwarzanie danych w samej karcie, posiadają większą odporność mechaniczną oraz wysoką odporność na zakłócenia zewnętrzne (np. pola magnetyczne). W systemach automatów telefonicznych wykorzystuje się kilka rodzajów kart, które są dekrementowamym licznikiem z zaprogramowaną wstępnie ilością impulsów. Karta przyjmuje tylko komendy dekrementacji licznika i po dojściu do zera karty  nie można w żaden sposób naładować. Karty wykorzystywane to karty z układem Simensa takie jak:        Eurochip I - SLE 4436        Eurochip II - SLE 5536        SLE 4406 Karty z chipem aktywnym (możliwe jest ładowanie ponowne karty) mogą służyć nie tylko jako karty telefoniczne, można wykorzystać je jako np. środek płatniczy lub nośnik informacji. Obecnie produkowane karty chipowe charakteryzują się niską odpornością mechaniczna (a właściwie wykonany na nich nadruk) i przy częstym korzystaniu z automatu karty zostają mocno porysowane i wskutek tego znacznie tracą na wartości na rynku kolekcjonerskim.

Karty typu Callback

Karty typu Callback służą do rozmów międzymiastowych, międzynarodowych oraz do sieci komórkowych. System obsługi klienta jest stosunkowo prosty. Polega na wdzwanianiu się do operatora lokalnego sieci obsługującą daną kartę. Klient ponosi koszt rozmowy lokalnej i taryfy ustalonej przez operatora. Najczęściej są to dla klienta oszczędności od 30-80% w zależności od operatora, miejsca i rodzaju rozmowy.  Karty typu Callback najczęściej wykonane są z plastiku ze zdrapką, pod którą znajduje się kod dostępu do serwera operatora. Kupując kartę należy sprawdzić czy karta jest szczelnie zapakowana (najczęściej jest to folia zabezpieczająca) i czy kod pod zdrapką jest nienaruszony.  Produkcja takich kart odbywa się w specjalnie zabezpieczonych fabrykach kart plastikowych, tak aby informacja jaka znajduje się pod zdrapką nie dostała się w niepowołane ręce. Fabryka taka powinna spełniać międzynarodowe normy ISO 9002 oraz posiadać certyfikat akceptacji druku wydany przez np.: VISA. Grupa Firm Unicard na zasadzie partnerstwa handlowego z fabrykami spełniającymi takie normy może takie karty produkować.

Karty SIM w systemiach GSM

W telefonii komórkowej każdy aparat wyposażany jest w kartę elektroniczną SIM (ang. Subscriber Identity Module). Dzięki zapisanym w niej informacjom system identyfikuje abonenta, sprawdza, jakie są jego uprawnienia, i na tej podstawie umożliwia dostęp do określonych usług.  Zastosowanie kart elektronicznych w telefonach komórkowych wymogła potrzeba stworzenia systemu, które nie tylko umożliwiłoby dokonywanie identyfikacji użytkownika, ale także gwarantowałoby skuteczną kontrolę dostępu do zasobów danego systemu. Jako pierwszą zaczęto wykorzystywać w tym celu kartę magnetyczną (system C-Net). Jednakże jej wady, a w szczególność łatwość podrobienia, szybko przekonały zarówno operatorów, jak i samych użytkowników o konieczności opracowania jakiegoś lepszego rozwiązania. W roku 1988 grupa robocza SIMEG opracowała pierwszy standard karty SIM dla systemu GSM i zatwierdziła go w Europejskim Instytutucie Standardów Telekomunikacyjnych ETSI. Przewidywał on wykorzystanie karty elektronicznej do celów identyfikacji użytkownika w systemie GSM. W roku 1993 opracowano nowy standard karty SIM o mniejszych wymiarach (plug-in). Aktualnie karty plug-in wyparły z rynku karty o standardowych wymiarach. Prace standaryzacyjne prowadzone w późniejszych latach miały głównie na celu rozszerzenie usług sieci GSM, a także zintegrowanie tego systemu z innymi sieciami a rezultatem było np. stworzenie karty działającej zarówno w systemie GSM, jak i DCS 1800.  W Polsce mamy kilku operatorów telefonii komórkowej polecających swoje usługi telekomunikacyjne. Niewątpliwym plusem kart jest możliwe ich zawieszenie w razie nieuprawnionego nadużycia, zgubienia, kradzieży. Operatorzy zapewniają możliwość wymiany karty na nową za najczęściej dodatkową opłatą nie tracąc obecnego numeru telefonicznego.

Karty  w telefonii komórkowej zwiększające limit jednostek

Bardzo podobnym rozwiązaniem do systemu Callback jest wykorzystanie kart plastikowych w telefonii komórkowej zwiększającej limit jednostek.  Karty kupowane są w kioskach, poczcie i innych jednostkach dystrybucyjnych. Każda karta posiada specjalnie zabezpieczony unikalny numer. Zabezpieczeniem tym najczęściej jest zdrapka a cała karta zapakowana jest w specjalnej folii. Klient kupując kartę wdzwania się do operatora, wstukuje kod zapisany pod zdrapką na karcie i w ten sposób przedłuża sobie limit jednostek rozmów z aparatu telefonicznego.

1 - M. Molski, M. Glinkowska, Karta elektroniczna bezpieczny nośnik informacji, Mikom, Warszawa 1999, s. 145.